Article Detail

عروسک پشت پرده (Physalis alkekengi L.) از جمله گیاهان دارویی است که در طب سنتی ایران و در اکثر نقاط جهان کاربرد داشته است. این گیاه به "فانوس چینی" شهرت دارد و به طور عمومی در چین، ژاپن ، کره و برخی کشورهای اروپایی کشت می‌شود.
معمولا در پایيز پارانشيم کاسه گل تحت تأثير باکتری‌های سلولزخوار تجزیه می‌شود، در نتيجه فقط شبکه رگبرگ‌های کاسه گل به شکل تور سفيد رنگ ظریف و نازکی باقی می‌ماند که ميوه گرد درون آن نمایان می‌شود به همين علت است که این گياه را عروسك پشت پرده می‌نامند. 
پراکنش جغرافیایی عروسک پشت پرده
عروسک پشت پرده در اغلب نواحی اروپا مانند فرانسه، آلمان، ایتالیا، برخی نقاط آسیا مانند ژاپن، آمریکای شمالی و در ایران در اطراف تهرانر نواحی مرکزیر اصفحان، کرمانشاه، لرستان، مازندران، گرگان، آذربایجان شرقی و غربی و سیستان و بلوچستان می‌روید.

مشخصات گیاه‌شناسی عروسک پشت پرده
گیاه عروسک پشت پرده (P. alkekengi) گیاهی علفی و چند ساله است. ریشه این گیاه افشان و سطحی می‌باشد. ساقه‌آن راست، توخالی و با مقطع بیضی و تخم‌مرغی شکل است که برگ‌های قلبی تا بیضوی‌شکل، کرک‌دار و با حاشیه صاف و موج‌دار به صورت متناوب روی آن قرار می‌گیرند. طول دمبرگ‌ بین 3-1 سانتی‌متر و پهنک برگ به ابعاد 11-5 در 5-2 سانتی‌متر است. گل‌آذین منفرد و هرمافرودیت عروسک پشت‌پرده، دارای گل‌های متقارن با تخمدان تحتانی می‌باشد که در زاویه بین برگ‌ها و شاخه اصلی نمو می‌یابند. گل‌ها از 5 کاسبرگ پیوسته و 5 گلبرگ به رنگ زرد کمرنگ با لکه‌های سیاه و کرکدار، 5 پرچم که به پایه جام گل متصل هستند و یک مادگی تشکیل گردیده است. کاسبرگ‌ها در ابتدا سبز و زنگوله‌مانند هستند که به طول 5/2 تا 5 سانتی‌متر توسعه یافته و میوه سته را پنهان می‌کنند. تخمدان گل‌های عروسک پشت‌پرده، دوبرچه‌ای پیوسته بوده و تخمک‌های زیادی در هر برچه به رنگ سبز روشن و بدون کدک در آن دیده می‌شود.
ارقام عروسک پشت‌پرده، خودناسازگار بوده و برای تشکیل میوه نیازمند ارقام گرده‌زا و خودبارور می‌باشد. همچنین استفاده از زنبورهای گرده‌افشان در گلخانه توصیه می‌شود. لازم ‌به‌ ذکر است که عروسک پشت پرده تقریبا در سرتاسر سال گلدهی و باردهی دارد.

میوه این گیاه از نوع سته (Berry) بوده که تقریبا 5 سانتی‌متر طول و 1/3 سانتی‌متر قطر دارد و در پوششی از کاسبرگ محصور شده‌است. این میوه دارای رنگ‌های زرد طلایی، نارنجی روشن و قرمز است و مقدار زیادی دانه به رنگ قهوه‌ای مایل به زرد دارد. از شاخص‌های رسیدگی میوه‌ی عروسک پشت پرده می‌توان به تغییر زمینه از سبز به نارنجی یا زرد طلایی اشاره کرد. چنانچه از فشارسنج، رسیدگی میوه کنترل شود، بایستی تحمل نیرویی معادل 5/4 نیوتن را داشته باشد. تجمع مواد جامد محلول و تغییر نوع مواد پکتینی از دیگر شاخص‌های رسیدگی میوه می‌باشد. به طوری که قند کل میوه در زمان برداشت بالای 6 درصد و مواد جامد محلول 8 تا 16 درصد و PH آن بین 4/3 تا 7/4 است.

ترکیبات شیمیایی عروسک پشت پرده
تاکنون حدود 124 جز شامل: استروئیدها، فلاونوئیدها، فنیل پروپانوئیدها و آلکالوئیدها از قسمت‌های مختلف گیاه برداشت شده است. در میان آن‌ها استروئیدها و فلاونوئیدها از اهمیت بیشتری برخوردارند.

خواص عروسک پشت پرده:
جلوگیری از تکثیر سلول‌های سرطانی
نقش ضد تکثیری عصاره گیاه و اجزای خالص کاسبرگ و میوه عروسک پشت پرده روی سلول‌های توموری از مهم‌ترین جنبه‌های فارماکولوژیکی این گیاه دارویی است. فیزالین‌ها، فلاونوئیدها و فنیل پروپانوئیدها از اجزای اصلی توموری عروسک پشت پرده هستند.
ضد دیابت
استروئیدهای کاسبرگ عروسک پشت پرده نقش مهمی در کاهش قند خون دارند.
کاربردهای طب سنتی
استفاده از عروسک پشت پرده در طب سنتی به بیش از 2000 سال پیش بر می‌گردد. اولین گزارش دارویی این گیاه در سال 475 قبل میلاد در چین بوده است که برای درمان دیس اوری (Dysuria) (ادرار کردن دردناک) و زایمان غیر طبیعی استفاده شده است. 
براساس گزارش طب سنتی چین، کاسبرگ و میوه عروسک پشت پرده به صورت استعمال داخلی و خارجی جهت درمان سرفه، مخاط گلو، یبوست، بیماری‌های پوستی، یرقان، هموروئید و بیماری‌های تنفسی استفاده شده است.

طریقه مصرف عروسک پشت پرده:

♦ عروسک پشت پرده علاوه بر تازه‌خوری، در اغلب کشورهای اروپایی از آن به صورت فرآوری شده به اشکال میوه خشک، ژله، تهیه سس سالسا، مربا، کمپوت، مارمالاد و بستنی و کوکتل میوه استفاده می‌شود. 

♦ همچنین روغن و چربی این میوه در صنایع آرایشی و بهداشتی و تولید لوسیون‌های بهداشتی استفاده می‌شود.

♦ اگرچه روغن میوه عروسک پشت پرده در صورت ترکیب با روغن‌های دیگر مانند روغن خرما و نارگیل جهت مصرف خوراکی نیز کاربرد دارد.

♦ چای دم‌کرده از کاسبرگ گیاه جهت درمان سرفه، التهاب شدید مخاط، گلودرد و سرطان حنجره استفاده می‌شود.

♦ پودر خشک شده میوه جهت درمان شریان براکیوسفالیک پیشنهاد شده است.

♦ اندام‌های هوایی گیاه به طور وسیعی جهت درمان هموروئید استفاده می‌شود.

♦ پودر و مربای میوه با استعمال خارجی جهت درمان بیماری‌های پوستی مانند تاول زدن پوست و اگزما کاربرد داشته است.


جنبه اقتصادی:
عروسک پشت پرده یکی از محصولاتی است که بواسطه امکان تولید بالای آن در گلخانه و قابلیت فرآوری آن در صنایع تبدیلی و تکمیلی و استقبال بالای بازارهای خارجی از خرید این محصول در کنار بالا بودن قیمت آن در بازارهای جهانی، امروزه مورد توجه بسیاری از تولیدکنندگان گیاهان دارویی قرار گرفته‌است. 
عروسک پشت پرده به گیلاس زمینی نیز معروف است که دارای بافتی همچون گوجه‌فرنگی، و طعمی مانند آناناس و توت‌فرنگی می‌باشد و از این نظر میوه‌ای منحصر به فرد از نظر اقتصادی است.
در کشورهایی مانند ترکیه، عروسک پشت پرده از جایگاه ویژه‌ای در زمینه صادرات برخوردار است. حدود 8000 مترمربع از گلخانه‌های اطراف تهران و اطراف آن زیر کشت عروسک پشت پرده است.

اشتراک گذاری

جهت عضویت در خبرنامه پیامکی

شماره همراه خود را وارد نمایید

محصولات ارگانیک
صد در صد طبیعی
تغذیه سالم
خرید آنلاین
پرداخت در محل
قیمت رقابتی
ارسال به سراسر کشور

جهت استفاده از امکانات سایت لطفا ثبت نام و یا ورود کنید